فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )

483

سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )

اظهار انقيادى شرم‌آور و حاكى از بيم ، از وى تقاضاى صلح كردند چنان كه ايرانيان كه ، با شنيدن اخبار هجوم ازبكان به خراسان خود را بدين نخستين پيروزى راضى كرده بودند ، تصميم گرفتند با استفاده از موقعيت ، سر راه ، شهر ثروتمند هرمز را غارت كنند . در نتيجه خان بىآنكه بيشتر خود را در قشم معطل كند بلافاصله تعداد زيادى زورق و نزديك به چهارهزار مرد از عرب و عجم را تحت فرمان امامقلىبيگ كه پيشتر نامى از وى برده‌ايم ، به هرمز فرستاد . اين سربازان شهر را از پرتغاليها و بيشتر اعراب خالى و پر از هرنوع كالاى تجارتى يافتند . سربازان خان كه ، بىآنكه با مقاوميت روبرو شوند ، وارد شهر شده بودند بىهراس به توپخانهء دژ نزديك شدند و از طريق نقبهائى خود را به حاشيهء خندق ، كه چنان كه پيشتر گفته‌ايم در وضعى نامناسب بود ، رسانيدند . آنگاه براحتى از خندق گذشتند و قسمتى از برج سن‌ژاك را خراب كردند و بدين‌ترتيب در ظرف چند روز به برج و قسمتى از دژ تسلط يافتند . عجب آنكه پادگان دژ در تمامى اين مدت كوچكترين اقدامى نكرد . مىگويند چون محاصره‌شدگان يك كشتى بزرگ و دو كشتى كوچك بارى را براى فرارا آماده كرده بودند ايرانيان خود را مالك دژ دانسته ، به اميد آنكه آن را بدون تلفات تصرف كنند ، زمان زمان به محاصره‌شدگان پيشنهاد متاركه مىدادند . عاقبت روز سوم مه ، بيش از چهارصد مرد خود را تسليم قواى دشمن كردند . اين تعداد سواى زنها و اطفالى است كه چند روز پيش از آن به مسقط فرستاده شده بودند . متعاقب اين تسليم ، و پس از احساس و تفضلى كه انگليسها نسبت به پرتغاليهاى محاصره شده به عمل آوردند . و آنان را با دو كشتى جنگى كوچك به مسقط انتقال دادند ، دژ تسليم شد . انگليسها كار نقل و انتقال محاصره‌شدگان را دقيقا انجام دادند جز آنكه ايرانيان شخص شاه هرمز و قاضى و خانواده‌هاى آنان را به عنوان اسير جنگى در تملك خويش گرفتند و گنجينه‌هاى طلا و مرواريد آنان را كه بيش از دو ميليون سكهء طلا مىارزيد تصرف كردند و اين سواى جواهرات و ثروتهاى كلانى بود كه در ديگر